Over leven met je anker buiten jezelf.
Je hebt een goede dag gehad. Je bent tevreden over wat je gedaan hebt en je kijkt uit naar een rustige avond.
En dan zegt iemand iets dat binnenkomt. Of je stuurt een berichtje en er komt niets terug. Je ziet dat het gelezen is. Nog steeds niets.
Heb ik iets verkeerd gezegd? Is die persoon boos? Had ik het anders moeten aanpakken?
Een halfuur later is dat goede gevoel weg. Er is eigenlijk niets gebeurd, en toch voelt je hele avond anders.
Herkenbaar?
We laten ons allemaal weleens beïnvloeden door wat er rondom ons gebeurt. Een compliment kan je dag maken, een kritische opmerking kan je uren bezighouden. Dat is menselijk. Maar als je gevoel van eigenwaarde bijna helemaal afhangt van hoe anderen reageren, wordt het moeilijk om echt rust te vinden.
In het Engels noemen ze dat externally anchored: je anker ligt buiten jezelf.
Wanneer je anker buiten jezelf ligt
Stel je een bootje voor dat niet aan de kade vastligt, maar aan een andere boot. Zolang die andere boot stil ligt, is er niets aan de hand. Maar begint die te deinen, dan dein jij mee. Hoe stevig je zelf ook gebouwd bent.
Zo voelt het als je sterk afhangt van bevestiging van buitenaf. Je voelt je goed zolang anderen tevreden zijn en alles loopt zoals je hoopte. Komt er kritiek, reageert iemand afstandelijk of loopt het anders, dan raak je uit evenwicht.
Vaak zit het in kleine dingen:
Je hebt hard aan iets gewerkt, maar je bent pas tevreden als iemand anders zegt dat het goed is.
Je zegt ja tegen een etentje waar je eigenlijk geen zin in hebt, omdat je niemand wil teleurstellen.
Je humeur gaat op en neer met de aandacht die je partner je geeft.
Soms gaat het verder. Dan weet je eigenlijk niet goed meer wat je zelf wil, omdat je zo gewend bent om eerst aan te voelen wat anderen verwachten.
En meestal merk je het zelf niet eens.
Waar komt dat vandaan?
Niemand wordt geboren met het idee dat zijn waarde afhangt van wat anderen vinden. Dat leer je onderweg.
Misschien kreeg je als kind vooral complimenten als je goede punten had, flink was of anderen hielp. Misschien was er minder plaats voor je als je boos of verdrietig was. Of misschien groeide je op met iemand van wie je nooit goed wist in welke stemming die thuiskwam, en leerde je om voortdurend de sfeer te peilen.
Dan leer je, zonder dat iemand het zo bedoelt, dat liefde en veiligheid afhangen van hoe jij je gedraagt.
Je wordt er goed in. Je voelt aan wat anderen nodig hebben, je past je aan, je zorgt dat iedereen tevreden is. Dat levert je later misschien zelfs veel op, thuis en op het werk.
Maar het heeft een prijs. Als je altijd bezig bent met hoe anderen jou zien, blijft er weinig ruimte om te ontdekken hoe jij zelf naar jezelf kijkt.
Het hoeft trouwens niet altijd uit je kindertijd te komen. Een relatie waarin je op eieren liep, een baas die nooit tevreden was, of gewoon de prestatiedruk waarin we vandaag leven: ook dat kan je anker langzaam naar buiten verschuiven.
Een steviger anker in jezelf
Het omgekeerde heet internally anchored. Je gevoel van eigenwaarde en je keuzes rusten dan meer op wat jij zelf belangrijk vindt.
Dat wil niet zeggen dat kritiek je niets meer doet, of dat je nooit meer twijfelt. En het wil ook niet zeggen dat je voortaan gewoon je eigen zin doet.
Het verschil zit in hoeveel gewicht je de mening van een ander geeft.
Je kan feedback horen zonder dat het meteen voelt als een oordeel over wie je bent. Je kan teleurgesteld zijn als iemand je inzet niet ziet, en toch weten dat je het goed gedaan hebt. Je kan rekening houden met anderen, zonder jezelf telkens achteraan te zetten.
Je hoeft jezelf niet elke dag opnieuw te bewijzen.
Voor mij is dat een van de mooiste vormen van rust: weten dat niet iedereen je moet begrijpen of goedkeuren om tevreden te mogen zijn met wie je bent.
Hoe verleg je dat anker wat meer naar jezelf?
Makkelijker gezegd dan gedaan, zeker als je al jaren je waarde afmeet aan de reacties van anderen. Maar je hoeft niet met grote stappen te beginnen. Het begint met opmerken.
1. Merk op wanneer je stemming kantelt door iemand anders. Voel je je plots onzeker omdat iemand kortaf reageert? Vraag je dan af: wat weet ik zeker, en welk verhaal maak ik er zelf bij? Misschien is die persoon gewoon moe, of met iets anders bezig. Niet alles wat een ander doet, gaat over jou.
2. Vraag eerst wat jij er zelf van vindt. Heb je iets afgewerkt? Wacht dan even voor je het aan iemand laat zien. Ben jij tevreden? Heb je gedaan wat jij belangrijk vond? Het hoeft niet perfect te zijn om goed te zijn.
3. Oefen met klein ongemak. Zeg eens vriendelijk nee als je geen tijd of energie hebt. Zeg wat je denkt, ook als de rest het anders ziet. Dat zal ongemakkelijk voelen. Maar dat iemand even niet tevreden is, betekent nog niet dat jij iets fout doet.
4. Ontdek wat jij belangrijk vindt. Waar wil je voor staan, los van wat anderen van je verwachten? Hoe beter je dat weet, hoe makkelijker het wordt om keuzes te maken die bij jou passen.
En betrap je jezelf toch weer op het zoeken naar bevestiging? Wees dan mild. Het is niet de bedoeling dat anderen je nooit meer raken. Wel dat je telkens wat sneller bij jezelf terugkomt.
Je hoeft anderen niet los te laten
Uiteindelijk gaat het niet over kiezen tussen jezelf en de anderen.
We hebben allemaal liefde, erkenning en verbondenheid nodig. Het zou vreemd zijn als de mening van de mensen die je graag ziet, je helemaal koud liet.
Maar er is een verschil tussen blij zijn met waardering en waardering nodig hebben om je iets waard te voelen.
Je mag genieten van een compliment. Je mag rekening houden met anderen. Je mag geraakt worden door wat iemand zegt. Zolang je ook naar je eigen stem blijft luisteren.
Dan kan het rondom jou eens stormen, zonder dat je meteen op drift raakt.
En is het niet net het fijnste als iemand je waardeert, terwijl je die waardering eigenlijk niet nodig hebt om jezelf te waarderen?
Wil jij minder afhankelijk zijn van wat anderen denken?
Zoek je vaak bevestiging? Vind je het moeilijk om grenzen te stellen? Of ben je veel bezig met wat anderen van je verwachten? Dan kan coaching je helpen om te begrijpen waar die patronen vandaan komen, en hoe je er stap voor stap anders mee omgaat.
Bij Find Balance kijken we niet alleen naar je gedachten en je gedrag. We gaan ook op zoek naar de overtuigingen die je telkens weer in hetzelfde patroon doen belanden. Zo werk je aan meer zelfvertrouwen, duidelijkere grenzen en een steviger houvast in jezelf.
Plan gerust een gratis kennismakingsgesprek. Dan bekijken we samen wat jij nodig hebt om meer vanuit jezelf te leven, zonder de verbinding met anderen te verliezen.